Çocuk Psikolojisi

Çocuklarda Öfke Hali Ve Saldırganlık

cocuklarda-ofke-hali-ve-saldirganlik

Çocuklarda Öfke Hali ve Saldırganlığın Nedenleri


Çocukların öfke ve saldırganlık hallerinin çeşitli nedenleri vardır. Biyolojik ve psikolojik faktörler sinirli, öfkeli ve saldırganlık gibi durumlara neden olabilir. Eğer aile geçmişinde çabuk sinirlenme gibi bir mizaç özelliği varsa aynı şekilde çocukta da bu durum gözlemlenebilir. Bebeklikte öfke hali ise ihtiyaçlarının karşılanmaması durumunda ortaya çıkabilir. Bebeğin ihtiyaçları zamanında, uygun şekilde ve yeterli düzeyde karşılanmadığı zaman öfkeli tavırlar sergileme oranı yüksektir.

Çocuklarda bu gibi durumlar model alma yoluyla da öğrenilebilir. Çünkü çocuklar çevresindeki yetişkinleri sürekli gözlemler ve onun davranışlarını taklit eder. Yetişkinlerin hangi olaya nasıl tepki verdiğini öğrenerek kendisi de benzer olaylara aynı tepki verme eğiliminde olur. Örneğin, eve geç gelen eşine bağırıp çağıran kızan döven bir babayı ele alalım. Çocuk böyle bir olaya şahit olursa zihnine kaydeder. Çünkü çocuk geç kalma olayına verilecek tepkinin öfkelenmek, şiddet uygulamak olduğunu öğrenir. Bu çocuk böyle durumlarda karşılaştığında aynı ya da benzer davranışları uygular ama aynı kolaya ‘nerede kaldın, başına bir şey geldi diye merak ettim seni’ diye tepki veren bir baba çocuğuna olumlu bir rol model olmuş olur. Çocuklarda öfkeli ve saldırgan olmanın bir nedeni de engellenmedir. Engellenme ciddi bir stres faktörü yaratır ve öfke nöbetlerine hatta saldırgan davranışlara neden olur. Sürekli her konuda engellenen çocuk olumlu bir benlik algısı geliştiremez.

Öfke Hali ve Saldırganlık Durumlarında Neler Yapılması Gerekmektedir


Anne ve babalar çocuğunun öfkeli anlarında onlara kızarak, aynı şekilde karşılık vermemelidirler. Böyle bir davranış işi daha çok çıkmaza sokmaktadır ve öfke denetimini engellemektedir. Öfkeli anında çocuk sakinleştirilmeye çalışılmalıdır ve sakinleşince öfkesi hakkında konuşulmalıdır. Anne ve babalar çocuklarını anlamaya çalışmalıdırlar. Onların hangi durumlarda öfkelendiğini ve saldırgan davranış gösterdiğini analiz etmelilerdir. Örneğin, çocuk arkadaşlarıyla sinemaya gitmek istediğinde ailesi bu duruma aşırı tepki verdiğinde çocuğun bu masumane isteğinin bile engellenmesi onda öfke yaratabilir. Anne ve babalar çocukların her davranışını kısıtlamamalıdır. Aşırı kısıtlanan kişilerde öfke ve saldırganlığın ortaya çıkması normal bir durumdur. Çocuklarının çevresini tanıyabilirler, ona güvenli bir ortam sağlamak için çabalayabilirler ama her duruma kuşkuyla bakarak onların sosyalleşmesini engelleyici davranışlarda bulunmamalıdırlar.

Çocuğun her isteğine de evet denmemelidir. Çünkü aşırı serbest bırakılan çocuklarda olumsuz davranışlara eğilim artar. Uyuşturucu kullanmak isteyen bir çocuğun davranışı tabii ki engellenmelidir. Bu engellenme kızarak, bağırarak, döverek, eve kapatarak yapılmamalıdır. Anne ve baba bu konu ile ilgili duygu ve düşüncelerini söyleyerek çocukları için kaygılandıklarını, onun iyiliği için çabaladıklarını hissettirmelidirler. Bir davranışı baskı kurarak değil o davranışın yanlışlığının neden yanlış olduğunu benimseterek öğretmek gerek. Karşılıklı anlayış, sevgi ortamı ve olumlu iletişim ile öfke ve saldırganlığın önüne geçilebilir. Bazen öfke ve saldırganlık hastalık boyutunda olabilir. Kişi kendine ve çevresine ciddi zararlar verebilir. Özellikle anne ve babalar öfkenin patolojik boyutu hakkında genel kültür sahibi olmalılar ve bu gibi durumlarda uzman yardımına başvurmalıdırlar.

1 Yorum

Yorum Yap